Haute Couture’ün Gizli Kahramanları Sizsiniz, Benim, Biziz, Hepimiziz! 

Dünyada 4bin müşterisi olduğu söyleniyor. Ama müdavim olanların sayısına gelince o daha da düşük. 200 kişi civarında. Haute Couture işte bu kadar özel ve ayrıcalıklı bir  dünya aslında. Ve bu sizin de aklınızı karıştırmış


Dünyada 4bin müşterisi olduğu söyleniyor. Ama müdavim olanların sayısına gelince o daha da düşük. 200 kişi civarında. Haute Couture işte bu kadar özel ve ayrıcalıklı bir  dünya aslında. Ve bu sizin de aklınızı karıştırmış olabilir. Çünkü, o zaman nasıl ve neden bu kadar çok Haute Couture evi var?

Christian Dior'un Le Petite Mains ekibi Galliano'nun ani ayrılığı sonrasında defile bitimi tasarımcı yerine podyuma çıkmıştı.

Christian Dior’un Le Petite Mains ekibi Galliano’nun ani ayrılığı sonrasında defile bitimi tasarımcı yerine podyuma çıkmıştı.

Aslında yok. 2018 yılının Eylül ayı itibarı ile dünyada gerçek anlamda Haute Couture markası olarak tescillenmiş 15 tane moda evi mevcut (5 “Correspondent Member” (istisnai ülke dışı üyeler), 14 de “Guest Member” (yani konuk üye) bulunuyor. Yani Fransız Onur Nişanı (Legion d’Honneur) almaktan çok daha zor. Kuralları Fransızlarca belirlenen bir oyun gibi. Fransız sanayi bakanlığına bağlı olan “Chambre Syndicale de la Haute Couture” isimli birliğin 1945 yıllında başlattığı bir oyun. Kurallarından bazıları ise şöyle: Tercihen Paris’te bir atölyen bulunacak. En az 15 tam zamanlı çalışana sahip olacaksın. Çalışan terzi sayısı ise (ki bu maharetli kimselere “Le Petite Mains” deniyor ve sayıları şu an 2200 civarında) 20’nin altına düşmeyecek. Ayrıca Haute Couture’ün kelime anlamı olan “yüksek terzilik” işinin gerekleri olan üst sınıf kumaş kalitesi, işçilik ve kesim işinde kendini kanıtlamış olacaksın. Bununla da bitmeyecek sipariş üzerine üretim yaptığın bir müşteri kitlen olacak ve onlara yaptığın elbiseler için 2’den az prova ile çalışmayacaksın. El işçiliği ile üreteceksin (bu konu son yıllarda, çağın gereği olarak biraz revizyona uğradı). Ayrıca her yıl iki defa yapılan (Ocak ve Temmuz ayları) Couture haftasında 50 parçadan az olmamak şartı ile gündüz ve gece karışık koleksiyon sunacaksın. Peki Nişantaşı’nda geçen gün gezdiğiniz Haute Couture evleri ne yapıyor? Değişkenlik gösteren işçilik kaliteleri ne kadar yüksek olsa bile Haute Couture değil. Belki sadece couture. Belki Türkçe’ye yerleşmiş en doğru tabiri ile “abiye”. Yani giyimli kıyafetler.

Frances McDormand ve Anne Hathaway Met Galası’nda Valentino’nun tasarımcısı Pierpaolo Piccioli ile

Couture’ün babası olarak kabul edilen isim aslında bir İngiliz: Charles Frederick Worth. 1860’larda Kıta Avrupası’na göç ederek soluğu Paris’te alan isim, 3. Napolyon’un kıymetli eşi Eugene için kıyafet tasarlamaya başlıyor. Fakat bir dönem yayılarak devam eden Haute Couture, dünya savaşları ile büyük bir darbe alıyor. O günlerde değil couture düşünmek, insanlar bir elbiselik kumaştan 3 elbise çıkarma derdine düşüyor. Fakat savaşın bitmesi ile Fransa’nın attığı kalkınma adımlarından biri de Haute Couture denen olguyu “birinç, birinç!” diyerek sahiplenmek oluyor. Böylece hem yüksek bir piyasa değerini kendi belirleme lüksünü ediniyor hem de önemli bir istihdam alanı yaratıyor. Couture’ün savaş sonrası dönemde ilk müşterileri, paçayı kurtaran birkaç Avrupalı aristokrat aileyi saymazsak yeni paranın adresi Amerika oluyor. Bu süreci iyi okuyan ve değerlendiren Christian Dior, New Look’u yaratıyor. Abartılı bir kum saatini andıran ve görece pratik olan New Look görüntüsü adeta Haute Couture’de bembeyaz bir sayfa gibi karşılanıyor ve çok seviliyor. Yıllar içinde Chanel, Givenchy, Jean Paul Gaultier, Alexis Mabile gibi moda evlerini de saflarına katarak Couture bugünlere kadar ulaşıyor.

Rus Oligark Ulyana Sergeenko

Ürdün Prensesi Raina

Ürdün Prensesi Raina

Ama her dönem çevresinde büyük soru işaretleri de barındırıyor. Neden var? Özellikle büyük moda evleri Couture işinden sürekli zarar açıklarken? Yazının başında bahsi geçen kadar küçük bir zümreye hitap ederken nasıl hala varlığını sürdürüyor? Moda evleri neden ünlü bir ismi kırmızı halıda kendi Couture koleksiyonlarından giydirebilmek için birbirleri ile savaşıyorlar? Daha da önemlisi sürekli tükenmişlik sendromundan yakınan değerli tasarımcılarını neden bir de Couture ile yoruyorlar?

Dior atölyesinden

Dior atölyesinden

Çünkü kadınlar kaliteden anlıyorlar. Zor ulaşılmayı ve zor ulaşılanı, ilişkilerdeki gibi emek harcananı seviyorlar. Valentino’nun, yapımında 65 kişinin çalıştığı ve 100 saatin üzerinde emek harcanan, elbisesine kuşe kağıt üzerinde bakmaktan bile büyük bir keyif alıyorlar. O moda evleri kalitesiyle, üstün işçiliği ve nadide materyalleri ile gözlerinde en üst noktaya oturuyor. Peki böyle bir inanç üzerinden ilerlersek öyle bir moda evinin kötü bir şey yapması mümkün mü? O zaman o harika tuvaletlere ulaşamayacak olsalar bile en azından güneş gözlüğünü satın alabilirler. Ya da o moda evinin logosunu taşıyan, kişiye özel tasarlanmış hissi veren parfümü veya ruju ya da ojeyi…

Couture Defilesi Backstage

Couture Defilesi Backstage

Chanel defilesi kapanışı

Chanel defilesi kapanışı

Reuters’in geçtiğimiz dönemde yaptığı bir habere göre şu an Haute Couture’ün ana müşteri kitlesini Çin, Rus ve Ortadoğulu kadınlar oluşturuyor. Arap milyarderi bir kadın yılda 15-20 arasında özel davet ve düğüne katılıyor. Elbiselerin ortalama fiyatları 50-300bin Dolar arasında değişiyor. Couture giyecek kadar parası olanlar moda evinin Haute Couture tescilini almış olmasını istiyor. Moda evleri de o etiketleri koyabilmek için üstte saydığımız ağır şartları kabulleniyor. Ama moda evlerinin ajandaları farklı. Çünkü asıl para akışı o moda evine hayran, her yaptığının kalitesine gözü kapalı inanabilecek, renkli bir hayal dünyasına sahip “normal kadınlar”dan geliyor. Her ne kadar front row’da onlar oturmasalar da. Yani yaşasın NORMAL KADINLAR!

Çağla Bingöl

Sorry, the comment form is closed at this time.